Uchwała programowa

X Walnego Zebrania Delegatów

Sekcji Krajowej Kolejarzy NSZZ “Solidarność’

         Niezależny Samorządny Związek Zawodowy “Solidarność” od początku swojego istnienia kierował się poszanowaniem wartości takich jak: godność człowieka, międzyludzka solidarność, demokracja i miłość ojczyzny.

         Mija dziesięć lat od zwycięstwa ruchu “Solidarność” nad totalitarnym systemem komunistycznym. Naszymi nadrzędnymi celami było zawsze dążenie do obrony praw pracowniczych i związkowych, tworzenie godnych warunków życia w gospodarczo i politycznie wolnej Polsce, życia wolnego od wyzysku, strachu i kłamstwa, w społeczeństwie zorganizowanym samorządnie i demokratycznie.

         Może dziś nadchodzi chwila refleksji, dzięki której będziemy widzieć gdzie tkwi zło i znajdziemy sposób, aby zwalczyć jego przyczyny i zrealizować cele nadrzędne.

Zmiany organizacyjne i strukturalne.

1.     Dokonująca się restrukturyzacja przedsiębiorstwa budzi szereg zastrzeżeń i wątpliwości, szczególnie gdy brak jest wizji docelowego modelu, konkretnej perspektywy, która pomaga odnieść się pracownikowi do swojej przyszłości.

Wiele obaw budzi tryb wdrażania decyzji, które dokonują się z pominięciem ustawowych zasad konsultacji i uzgodnień ze związkami zawodowymi. Jedynym widocznym efektem dotychczasowych przemian jest stałe zwalnianie pracowników w podstawowych służbach eksploatacyjnych, likwidacja zakładów pracy i jednostek organizacyjnych, zamykanie linii kolejowych i ograniczenie ruchu pasażerskiego.

2.     Bez względu na wielkość i zakres restrukturyzacji przedsiębiorstwa PKP musi być zagwarantowana przede wszystkim podmiotowość zatrudnionych w nim pracowników, co może zaistnieć dopiero wtedy, kiedy każdy będzie uważał siebie za współgospodarza firmy.

3.     Koncepcja restrukturyzacji powinna być jasna i zrozumiała, a przede wszystkim powinna określać wreszcie docelowy model organizacyjny i strukturalny kolei. Podjęcie takich działań powinno przyczynić się do zmniejszenia poczucia zagrożenia i lęku oraz wyzwolić w pracownikach chęć współuczestniczenia w procesie przemian, a co za tym idzie, zyskać akceptację społeczną.

Cele.

         Wobec dokonującej się restrukturyzacji Związek musi wyznaczyć sobie takie cele i zadania oraz metody skutecznego przeciwdziałania wszelkim negatywnym zjawiskom, aby w sposób maksymalny realizować swoje podstawowe zadania statutowe.

1.     Organizacja.

Do skutecznego działania potrzebna jest nam taka struktura organizacyjna, która w sposób precyzyjny określi wzajemne relacje pomiędzy poszczególnymi ogniwami Związku. Dlatego też wszystkie struktury Sekcji Krajowej Kolejarzy winny zajmować się koncepcją i strategią działania w skali całego przedsiębiorstwa. Jednak do sprawnego i skutecznego działania potrzebne są zdrowe zasady finansowania poszczególnych struktur Związku, merytoryczna obsługa prawna, wewnątrzzwiązkowa dyscyplina oraz mobilność i jedność wszelkich poczynań.

2.     Kadra związkowa.

Przy postępującej transformacji polskiej gospodarki, wewnętrznych przekształceniach w naszym przedsiębiorstwie oraz ciągłych zmianach przepisów prawnych, nowoczesny Związek Zawodowy, jakim chce być NSZZ “Solidarność”, musi oprzeć swoje działania na ludziach mądrych i wykształconych, wrażliwych na krzywdy i niesprawiedliwość, nie bojących się upomnieć o prawa pracownicze i związkowe, w pełni profesjonalnych. Normalną sprawą w demokratyzmie związkowym jest stała fluktuacja działaczy związkowych, dlatego szczególny nacisk należy położyć na szkolenia i samodoskonalenie kadry związkowej, poprzez przeprowadzanie cyklicznych i celowych szkoleń.

3.     Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych.

Opowiadamy się za celowym i efektywnym wykorzystaniem środków ZFŚS w ten sposób, aby korzystać z nich mogły jak największe rzesze pracowników PKP. Fundusz socjalny powinien być skierowany przede wszystkim w stronę najbardziej potrzebujących, nie zapominając jednocześnie o propagowaniu i szerzeniu kultury, czynnego sportu i rekreacji oraz wypoczynku. Wspólna działalność socjalna oraz wykorzystanie istniejącej bazy socjalnej powinno odbywać się na zdrowych zasadach ekonomicznych i szeroko rozumianej celowości.

4.     Polityka mieszkaniowa.

Związek musi wypracować zdrowe i sprawiedliwe kryteria gospodarowania substancją mieszkaniową, zaś w przypadku rozwiązań systemowych związanych z przyszłością mieszkań zakładowych, proponowanych przez kierownictwo przedsiębiorstwa, czy też rozstrzygnięcia legislacyjne, Związek musi zadbać o dogodne i przystępne warunki wykupu ich przez pracowników.

5.     Bezpieczeństwo i Higiena Pracy.

Troska o ochronę bezpieczeństwa i warunki pracy oraz przeciwdziałanie degradacji środowiska pracy, jest elementarnym zadaniem NSZZ “Solidarność”. Dla skutecznej realizacji tych zadań wszystkie ogniwa związkowe powinny prowadzić stały nadzór nad warunkami i stanowiskami w naszym przedsiębiorstwie.

Efektywność naszego działania w tym zakresie zależy w dużej mierze od:

• merytorycznej współpracy z PIP, SIP oraz OIS i medycyną pracy,
• skutecznego oddziaływania na zakładowe służby BHP i pracodawcę,
• aktywność SIP i członków Komisji BHP w zakładach pracy,
• regulacji wykazu chorób zawodowych.

1.     Ochrona praw pracowniczych i związkowych.

Ochrona praw i interesów pracowniczych i związkowych to naczelne zadania NSZZ “Solidarność” w codziennej działalności. Dlatego musimy z całą konsekwencją przeciwdziałać wszelkim przypadkom łamania prawa pracy, godności ludzkiej oraz próbom zastraszania pracowników, używając do tego celu wszelkich przewidzianych prawem form nacisku.

Należy również prowadzić stałą akcję uświadamiania pracowników o przysługujących im prawach i możliwości ochrony ze strony Związku.

NSZZ “Solidarność” musi nadto w zdecydowany sposób przeciwdziałać wszelkim próbom naruszania obowiązujących aktów prawnych zarówno ze strony rządu, resortu i kierownictwa PKP, jak również próbom ograniczenia praw i roli związków zawodowych.

2.     Wynagrodzenie i fundusz płac.

W okresie restrukturyzacji naszego przedsiębiorstwa prawidłowe kształtowanie wszelkich relacji ekonomicznych, w tym wynagrodzenia pracowników, jego wysokość, strukturę, formę i wzajemne odniesienie musi zapewnić zarówno godziwe wynagrodzenie, jak i minimum socjalne wszystkim zatrudnionym. Dlatego wielkość średniego wynagrodzenia powinna być stale negocjowane i urealniana, a podział funduszu płac winien uwzględniać strukturę zatrudnienia i obciążenie pracą.

Należy także dążyć do modelu, gdzie podstawowym elementem płacowym jest płaca zasadnicza, tj, gwarantowana, natomiast element motywacyjny odzwierciedla stopień odpowiedzialności i uciążliwości pracy.

3.     Struktura zatrudnienia.

Przeprowadzana w ostatnich latach redukcja zatrudnienia odbywała się przede wszystkim kosztem podstawowych służb związanych bezpośrednio z prowadzeniem i utrzymaniem ruchu kolejowego i miała zasadniczy wpływ na pogorszenie się stanu bezpieczeństwa pracy.

Związek powinien dążyć do wypracowania jednolitych kryteriów zatrudnienia w sektorach i pionach zgodnie z obowiązującymi przepisami gwarantującymi zarówno bezpieczeństwo pracy, jak i bezpieczeństwo ruchu kolejowego na wszystkich stanowiskach pracy.

4.     Akcje protestacyjne i strajkowe.

Strajk jest ostatecznym środkiem nacisku na pracodawcę, dlatego też należy używać go po wyczerpaniu wszystkich innych form dochodzenia do porozumienia z pracodawcą.

Prawo do strajku jest jednocześnie niezbywalnym prawem związków zawodowych w obronie praw pracowniczych, dlatego oprócz właściwie ułożonego regulaminu prowadzenia akcji strajkowych i protestacyjnych należy opracować wariantowe rozwiązania takich form protestu, które pozwolą na przeprowadzenie skutecznych akcji i będą jednocześnie minimalizować koszty związkowe.

5.     Ponadzakładowy Układ Zbiorowy Pracy.

Najważniejszą kwestią w obecnej kadencji jest dopilnowanie pełnej realizacji zapisów układu zbiorowego pracy. Tworzenie tego aktu prawnego było nowym doświadczeniem zarówno dla związków zawodowych, jak i dla pracodawcy, dlatego skuteczne jego egzekwowanie będzie bardzo istotne w naszej działalności i nie można pozwolić zmarnować ogromnej pracy włożonej w przygotowanie tego dokumentu.

         Zadania i cele wytyczone przez Związek, czyli nas, obejmują swym zasięgiem cały przekrój problematyki związanej z prawidłowym funkcjonowaniem NSZZ “Solidarność” w przedsiębiorstwie PKP.

         Dla skutecznej realizacji tych celów potrzebna jest nam przede wszystkim spójna koncepcja i taktyka działania, jedność organizacyjna, mobilność wszystkich ogniw związku oraz poparcie wśród pracowników i szeregowych członków związku.

Warszawa, 16 listopada 1999 r.